Het nieuwe kabinet bezuinigt op de IVA-uitkering: het percentage gaat omlaag van 75 naar 70 procent, het maximumdagloon met twintig procent. Volledig arbeidsongeschikten die nu of straks een WIA-uitkering aanvragen, krijgen te maken met lagere uitkeringen. De vraag is wat dat concreet betekent.

4 gerelateerde berichten

IVA-verlaging: van 75% naar 70% dagloon · Maximumdagloon: 20% verlaging · Doel datum: 1 januari 2026 · Bronnen kritiek: CNV, CGMV, Universiteit Leiden

Overzicht

1Bevestigde feiten
  • IVA daalt van 75% naar 70% dagloon Personeelsnet
  • Maximumdagloon €6.617 naar €5.293,60 per maand Personeelsnet
  • CNV noemt plannen “afbraak van de sociale zekerheid” CNV
2Wat onduidelijk is
  • Exacte besparing per maatregel (CNV noemt €6,5 miljard, CGMV twijfelt) CNV
  • Reactie FNV op de kabinetsplannen FNV
  • Overgangsrecht precieze definitie: ziektedag of toekenningsdatum? Uw Verzuimregisseur
3Tijdlijn-signaal
  • 1 jan 2026: uitkeringsbedragen stijgen met minimumloon mee Rijksoverheid
  • 1 jan 2028: WW-duur verkort naar 1 jaar Dirkzwager
  • 1 jan 2029: maximumdagloon 20% omlaag Capra
  • 1 jan 2030: IVA verdwijnt voor nieuwe gevallen Tweede Kamer
4Wat hierna
  • Vakbonden boycotten plannen: CNV en CGMV voeren actie CNV
  • WGA vervangt IVA voor volledig arbeidsongeschikten na 2030 Uw Verzuimregisseur
  • Herbeoordelingen vaker, re-integratieverplichtingen blijven Uw Verzuimregisseur

De onderstaande tabel toont de belangrijkste wijzigingen in uitkeringsbedragen en percentages volgens het regeerakkoord 2026-2030.

Gegeven Huidig Nieuw Bron
IVA-percentage 75% dagloon 70% dagloon Personeelsnet
Maximumdagloon €6.617/maand €5.293,60/maand Personeelsnet
Dagtarief maximumdagloon €304,25/dag ca. €243,40/dag Sociale Vraagstukken
WW eerste 2 maanden 75% loon 80% loon (2028) Dirkzwager
WW-duur 24 maanden 1 jaar (2028) Crop
Minimumloon 2026 €14,06/uur €14,71/uur Rijksoverheid

Wat gaat er veranderen in de WIA-uitkering?

Het kabinet van D66, VVD en CDA — ook wel Kabinet Jetten genoemd — presenteerde plannen die de sociale zekerheid ingrijpend veranderen. De IVA-uitkering, bedoeld voor mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn, gaat omlaag. Daarnaast wordt het maximumdagloon verlaagd met twintig procent.

Kabinetsplannen voor bezuinigingen

Volgens het regeerakkoord 2026-2030 moet de IVA-uitkering voor nieuwe gevallen volledig verdwijnen per 1 januari 2030. Vakbond CNV noemt de plannen “afbraak van de sociale zekerheid” en eist dat het kabinet de bezuinigingen stopzet CNV. De bond stelt dat het kabinet 6,5 miljard euro bezuinigt “over de rug van werkend Nederland” CNV.

Wat dit betekent

Wie nu een IVA-uitkering heeft, houdt die. Het overgangsrecht beschermt bestaande gevallen. Maar wie na 2030 volledig arbeidsongeschikt raakt, valt onder de WGA met lagere uitkering.

Verlaging maximumdagloon

Het maximumdagloon — het maximale bedrag waarover een uitkering wordt berekend — daalt van €6.617 naar €5.293,60 bruto per maand. Dat is een verlaging van twintig procent Personeelsnet. De dagloonverlaging treedt in werking per 1 januari 2029 en heeft gevolgen voor de hoogte van uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid Capra.

De verlaging raakt midden- en hogere inkomens het hardst, stelt vakbond De Unie De Unie. Wie €8.000 bruto verdient, ontvangt straks een lagere vervangende uitkering dan nu het geval zou zijn. Het kabinet richt zich op prikkels om weer te werken via deze dagloonverlaging, aldus Sociale Vraagstukken Sociale Vraagstukken.

IVA-afbraak

De IVA verdwijnt als aparte regeling. Volledig arbeidsongeschikten vallen vanaf 2030 onder de WGA — met een uitkering van zeventig procent van het dagloon CNV. Vakbond CGMV noemt de bezuiniging onterecht en betwijfelt of de genoemde besparing van €800 miljoen haalbaar is CGMV.

Universitair docent Barentsen van de Universiteit Leiden wijst op het principe van rechtszekerheid: “Het kabinet moet met een hele goede rechtvaardiging komen om bestaande uitkeringen te verlagen” Universiteit Leiden.

De afschaffing van de IVA hangt samen met de wachtlijsten bij UWV. Het kabinet wil de instroom verminderen door de regeling te versimpelen en het aantal herbeoordelingen te verhogen Uw Verzuimregisseur. Na de afschaffing blijven re-integratieverplichtingen gelden in de WGA Uw Verzuimregisseur.

Het kabinet investeert in preventie, handhaving en samenwerking tussen verzekeringsartsen en bedrijfsartsen om de instroom in de WIA te verminderen Dirkzwager. Strengere herbeoordelingen en een grotere rol voor de Arbeidsinspectie moeten het stelsel betaalbaar houden Crop.

“De plannen maken het vangnet kleiner: de IVA verdwijnt, uitkeringen gaan omlaag en het maximumdagloon wordt verlaagd.”

— Vakbond CNV

Hoeveel gaat de WIA omhoog per 1 januari 2026?

De suggestie dat de WIA-uitkering omhooggaat, klopt niet. Per 1 januari 2026 gaat het minimumloon omhoog naar €14,71 per uur bij een 36-urige werkweek, en de uitkeringsbedragen volgen mee Rijksoverheid. Dat is een wettelijke indexatie — geen verhoging van de uitkering zelf.

Bedragen en rekenregels 2026

De indexatie per 1 januari 2026 betekent dat uitkeringsbedragen meestijgen met de loonontwikkeling. Werkgevers en werknemers dragen via premies bij aan het stelsel. Wie een WIA-uitkering ontvangt, ziet het brutobedrag aangepast aan de nieuwe loon .

De kabinetsplannen voor echte verlagingen — van percentage en maximumdagloon — treden later in werking. Het percentage gaat pas in 2030 omlaag; het maximumdagloon gaat in 2029 met twintig procent omlaag.

Tijdlijn overzicht

2026: indexatie uitkeringen meestijgend met minimumloon · 2028: WW-duur verkort naar 1 jaar · 2029: maximumdagloon 20% omlaag · 2030: IVA verdwijnt voor nieuwe gevallen

Verschil met huidige situatie

De huidige IVA bedraagt vijfenzeventig procent van het dagloon. Na de kabinetsplannen wordt dat zeventig procent. Tegelijkertijd wordt het maximumdagloon verlaagd, waardoor vooral hogere inkomens minder krijgen uitgekeerd Personeelsnet.

Bestaande IVA-uitkeringen blijven gehandhaafd op basis van overgangsrecht. De precieze definitie van dat overgangsrecht — gebaseerd op ziektedatum of toekenningsdatum — is nog niet in alle detail bekend Uw Verzuimregisseur. Wat dit betekent voor de rechtszekerheid van bestaande uitkeringsontvangers blijft onduidelijk totdat het kabinet meer details vrijgeeft.

Hoe hoog is een WIA-uitkering bij 100% afgekeurd?

Wie voor honderd procent arbeidsongeschikt wordt verklaard, ontvangt de IVA-uitkering. Die bedraagt momenteel vijfenzeventig procent van het dagloon, met een maximum van €6.617 bruto per maand Personeelsnet. Na de kabinetsplannen wordt dat zeventig procent met een maximum van €5.293,60 Personeelsnet.

IVA bij 100% arbeidsongeschikt

De IVA is bedoeld voor mensen die geen enkele werkzaamheid meer kunnen verrichten. Daarom is de uitkering hoger dan de WGA-uitkering, die geldt bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. CNV rekent voor met een voorbeeld: iemand met €6.500 bruto per maand verliest €1.175 per maand door de combinatie van percentageverlaging en dagloonplafond CNV. Deze berekening illustreert de concrete financiële impact voor middeninkomens.

“Bezuinigen op de IVA is onterecht.”

— Vakbond CGMV

Berekening dagloon

Het dagloon wordt berekend op basis van het loon in het jaar voor de arbeidsongeschiktheid. Het maximumdagloon bepaalt de maximale uitkering. Wie meer verdiende dan het maximum, ontvangt dus minder dan honderd procent van het laatstverdiende loon.

De huidige dagloongrens ligt op €304,25 per dag, ofwel zo’n €6.617 per maand Sociale Vraagstukken. Na de verlaging per 2029 daalt dit naar ongeveer €5.293,60 per maand — een verschil van €926 per maand voor wie op het maximum zit.

Het dagloon speelt ook een rol bij andere uitkeringen zoals ZW, WW, WAO en WAZO. De maximale dagloonverlaging raakt dus breed Capra.

Is een WIA-uitkering levenslang?

Niet altijd. De WIA kent een looptijd afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid en het type uitkering. De IVA is in principe levenslang, maar het kabinet wijzigt de regelgeving voor toekomstige gevallen.

Duur van de uitkering

De IVA — Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten — loopt in principe door zolang de arbeidsongeschiktheid voortduurt. Er gelden wel herbeoordelingen. Wie herstelt, kan minder uitkering ontvangen of helemaal uit de regeling vallen.

De WGA — Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten — kent een loongerelateerde fase en een vervolgfase. De loongerelateerde fase duurt afhankelijk van arbeidsverleden; de kabinetsplannen verkorten deze fase Personeelsnet. Na 2030 wordt de WW-duur verder verkort naar halve maand per dienstjaar Crop.

Na einde WIA-uitkering UWV

Wie na afloop van de WIA-uitkering weinig inkomen heeft, kan aanspraak maken op bijstand. De hoogte van de bijstand hangt af van persoonlijke omstandigheden en vermogen. Het kabinet koppelt de wijzigingen aan een bredere hervorming van het sociale vangnet.

Na afschaffing van de IVA krijgen volledig arbeidsongeschikten een uitkering via de WGA. De re-integratieverplichtingen blijven gelden, ook na de overgang Uw Verzuimregisseur. Dat betekent dat mensen met een WAO of WIA-uitkering worden geacht mee te werken aan re-integratie. Hoe de overgangsperiode precies verloopt, hangt mede af van de definitie van het overgangsrecht.

Wat is de hoogte van de WIA-uitkering in 2026?

De WIA-uitkering bestaat uit verschillende componenten: de loongerelateerde uitkering, de garantieuitkering en de IVA. De hoogte hangt af van het arbeidsverleden, de mate van arbeidsongeschiktheid en het verdiende loon.

Nieuwe bedragen 2026

Per 1 januari 2026 stijgen de uitkeringsbedragen mee met de minimumloonsverhoging naar €14,71 per uur Rijksoverheid. Werkloosheidsuitkeringen, arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en bijstand volgen de wettelijke indexatie.

De echte verlaging van percentages en maximumdagloon komt later. De indexatie compenseert de inflatie; de kabinetsplannen verlagen de vervangingsratio voor toekomstige gevallen. De Rijksoverheid publiceert de exacte bedragen jaarlijks rond december Rijksoverheid.

Wat opvalt

De kabinetsplannen scheiden de indexatie — die elk jaar plaatsvindt — van de structurele verlaging van percentages en het maximumdagloon. Wie nu een uitkering heeft, profiteert van de stijging per 2026, maar kan later te maken krijgen met lagere vervangingspercentages bij herbeoordeling.

Welke bijstandsnorm geldt

Wie na afloop van de WIA-uitkering onvoldoende inkomen heeft, kan bijstand aanvragen. De bijstandsnorm is afhankelijk van huishoudsamenstelling en vermogen. De hoogte van de WIA-uitkering bepaalt mede of iemand na afloop van de loongerelateerde fase in aanmerking komt voor bijstand of voor de aanvullende WGA-uitkering.

Rekenregels 1 januari 2026

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2026 volgen uit de aanpassing van het minimumloon. De kabinetsplannen voor structurele wijzigingen treden later in werking en vereisen een apart besluit.

Voor WW geldt een andere wijziging: de eerste twee maanden gaat het percentage omhoog van vijfenzeventig naar tachtig procent per 1 januari 2028 Dirkzwager. De totale WW-duur wordt wel verkort naar een jaar Crop.

Voor arbeidsongeschikten betekent de kabinetskoers dat het financiële vangnet smaller wordt. CNV en CGMV vechten de plannen aan via campagnes. Of het kabinet de plannen ongewijzigd door de Tweede Kamer krijgt, is nog afhankelijk van het politieke debat Tweede Kamer.

Gerelateerde lectuur: Hoe klein bedrijf starten · Wat is financial lease

Gerelateerde berichtgeving: voor- en nadelen IVA-uitkering fördjupar bilden av Voor- en nadelen IVA-uitkering voor werknemers en werkgevers.

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Wat betekent het nieuwe kabinet voor mijn WIA-uitkering?

Het kabinet verlaagt het IVA-percentage van 75% naar 70% van het dagloon en het maximumdagloon met 20%. Als u nu een IVA-uitkering heeft, valt u onder het overgangsrecht en behoudt uw uitkering. Nieuwe gevallen na 2030 vallen onder de WGA.

Wanneer treden de WIA-wijzigingen in?

De indexatie van uitkeringen volgt het minimumloon per 1 januari 2026. De echte verlagingen treden later in: het maximumdagloon gaat 20% omlaag op 1 januari 2029 en de IVA verdwijnt voor nieuwe gevallen op 1 januari 2030.

Hoe wordt het dagloon berekend in 2026?

Het dagloon wordt berekend op basis van het loon in het jaar voor de arbeidsongeschiktheid. Het maximumdagloon bepaalt de maximale uitkering. In 2026 blijft het maximumdagloon €6.617 per maand; de verlaging naar €5.293,60 volgt in 2029.

Wat als ik 100% arbeidsongeschikt ben?

Bij 100% arbeidsongeschiktheid ontvangt u de IVA-uitkering van 75% van het dagloon (momenteel maximaal €6.617 per maand). Na 2030 valt u onder de WGA met 70% uitkering en een lager maximumdagloon. Bestaande gevallen blijven beschermd via overgangsrecht.

Zijn er vakbondsacties tegen de plannen?

Ja, CNV en CGMV voeren actie tegen de kabinetsplannen. CNV noemt de plannen “afbraak van de sociale zekerheid” en spreekt van 6,5 miljard euro aan bezuinigingen “over de rug van werkend Nederland”. CGMV betwijfelt of de beoogde besparing van €800 miljoen haalbaar is.

Wat zegt UWV over WIA-veranderingen?

UWV voert de WIA uit en kampt met wachtlijsten. Het kabinet wijst op deze wachtlijsten als reden voor de vereenvoudiging van het stelsel. Na de afschaffing van de IVA krijgt UWV te maken met nieuwe instroom via de WGA.

Hoe hoog is de bijstand bij WIA-einde?

Wie na afloop van de WIA-uitkering onvoldoende inkomen heeft, kan bijstand aanvragen. De bijstandsnorm hangt af van huishoudsamenstelling en vermogen. De exacte hoogte varieert per situatie en wordt bepaald door de gemeentelijke bijstandsregels.